Inleiding

Beste ouder(s)/verzorger(s),

Wij nodigen u en uw kind van harte uit om deel te nemen aan een wetenschappelijk onderzoek van de Radboud Universiteit.

Door wie wordt het onderzoek gedaan?

Wij zijn het STEPS onderzoeksteam van de Radboud Universiteit in Nijmegen. Ons onderzoek richt zich op de ontwikkeling van empathie en prosociaal gedrag (zoals helpen en delen) bij jonge kinderen, en op manieren om deze ontwikkeling te ondersteunen en te stimuleren. Empathie is het vermogen om je in te leven in de gevoelens en gedachten van anderen, en helpt ons hen beter te begrijpen en te helpen. Het ontwikkelen van empathie op een jonge leeftijd is extra waardevol: het kan de sociaal-emotionele vaardigheden van een kind versterken en helpen bij het opbouwen van sterke, positieve sociale relaties.

Wat onderzoeken we?

Wij gaan onderzoeken of dagelijkse momenten tussen ouder en kind (3 t/m 6 jaar) kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van empathie en prosociaal gedrag én aan een hechte(re) ouder-kind relatie.

Wat betekent het om mee te doen aan ons onderzoek?

Dagelijkse activiteit + korte app-vragen

Gedurende 8 weken doet u dagelijks samen met uw kind een activiteit met een boek (± 10 min.). U wordt ingedeeld in één van de drie groepen, waarbij u óf dagelijks samen verhaaltjes leest óf dagelijks samen in een zoekboek speurt. Het benodigde materiaal krijgt u van ons. U mag zelf een moment op de dag uitkiezen dat het beste uitkomt, bijvoorbeeld voor het slapen gaan. Aan het einde van de dag registreert u de activiteit (zoals duur en titel) in een app en beantwoordt u enkele vragen over het sociale gedrag van uw kind.

Idealiter voert u de activiteit voornamelijk zelf uit met uw kind en doet u dit zo veel mogelijk dagelijks, maar het is niet erg als u een keer een dag mist of een keer iemand anders (bijv. uw partner of oppas) de activiteit uitvoert. We begrijpen dat het gezinsleven soms druk kan zijn; doe vooral wat haalbaar is.

Drie onderzoeksbijeenkomsten

Tijdens de 8 weken vinden er 3 onderzoeksbijeenkomsten plaats waarin metingen worden gedaan. U mag zelf kiezen of deze bijeenkomsten plaatsvinden in ons lab, bij u thuis, of op de school van uw kind (indien hier toestemming voor is gegeven door de directie). De exacte data van deze bijeenkomsten worden in goed overleg met de onderzoeker(s) vastgesteld, waarbij we uiteraard rekening houden met uw planning en voorkeuren. De bijeenkomsten worden opgenomen op video zodat we jullie antwoorden en interacties goed kunnen vastleggen. Voor betrouwbare resultaten is het belangrijk dat steeds dezelfde ouder/verzorger bij de bijeenkomsten aanwezig is en dat de bijeenkomsten op dezelfde locatie plaatsvinden.

Tijdens deze bijeenkomsten worden interactieve activiteiten gedaan om het gedrag en het inlevingsvermogen van uw kind, evenals ouder-kind relatie en ouderlijke sensitiviteit te meten. De activiteiten per bijeenkomst zijn als volgt:

Bijeenkomst 1 (± 90 minuten; begin van de 8 weken)

Tijdens de bijeenkomst leest u voor aan uw kind, lossen jullie een puzzel op, wordt uw kind een aantal vragen gesteld over de emoties van personages in stripverhaaltjes en videoclips, en observeren we hoe uw kind reageert op de emoties van de onderzoeker. Links ziet u een voorbeeld van een tekening uit een van de stripverhaaltjes. De videoclips zijn (tv-)fragmenten bedoeld voor kinderen, waarin een kind een bepaalde emotie ervaart. Al het materiaal dat wordt gebruikt is geschikt voor jonge kinderen. Daarnaast vult u een aantal vragenlijsten in over o.a. jullie achtergrondinformatie, empathisch vermogen, relatie, welzijn, het gedrag van uw kind en uw communicatie over emoties. Ook stellen we vragen over eventuele ingrijpende ervaringen in uw kindertijd. U mag deze vragen gerust overslaan als u deze liever niet beantwoordt.

Ook worden er twee speekselmonsters afgenomen bij u en uw kind om te onderzoeken of de dagelijkse activiteit invloed heeft op het hormoon oxytocine. Het is een eenvoudige en pijnloze procedure waarbij speeksel in de mond wordt verzameld en vervolgens in een buisje wordt opgevangen. Deze procedure duurt enkele minuten. Indien u of uw kind zich niet comfortabel voelt bij deze afname kan dit worden overgeslagen.

Bijeenkomst 2 (± 45 minuten; na 4 weken)

Tijdens de tweede bijeenkomst zullen vergelijkbare taakjes en observaties plaatsvinden als bij bijeenkomst 1, alleen worden dit keer geen speekselmonsters afgenomen.

Bijeenkomst 3 (± 90 minuten; einde van de 8 weken)

Tijdens de derde en laatste bijeenkomst zullen vergelijkbare taakjes en observaties plaatsvinden als bij bijeenkomst 1.

Afsluitende 2 weken met korte app-vragen

Na de laatste bijeenkomst mag u stoppen met de dagelijkse activiteit en vragen we u (en eventueel iemand anders die nauw betrokken is bij de opvoeding) om nog 2 weken dagelijks de vragen over het sociale gedrag van uw kind te beantwoorden via de app (± 1 min.). Zo kunnen we het sociale gedrag van uw kind blijven volgen. Hieronder ziet u een tijdlijn van onze studie ↓

Vergoeding en opbrengst

Als dank voor jullie deelname ontvangen jullie de volgende vergoedingen:

• Voor afronding van het gehele traject ontvangt u €100. De verdeling per onderdeel is als volgt:

• Bijeenkomst 1: €30
• Bijeenkomst 2: €15
• Bijeenkomst 3: €30
• 2 weken met dagelijks korte vragen: €25

(< 4 dagen ingevuld: €0; 4 – 6 dagen ingevuld: €12,50; ≥ 7 dagen ingevuld: €25)

• Uw kind krijgt een klein cadeautasje na iedere bijeenkomst.
• Jullie krijgen een gratis exemplaar van ons kinderboek Empathy Tales, dat we speciaal hebben ontwikkeld met als doel om empathie bij jonge kinderen te stimuleren.
• Jullie dragen waardevolle informatie bij aan wetenschappelijk onderzoek naar empathie en prosociaal gedrag bij kinderen.
• U ontvangt informatie over de onderzoeksresultaten en persoonlijke attenties (zoals een kaartje).
• Indien jullie de hele studie afronden maken jullie kans op een grote knuffel (bijv. Paw Patrol of Stitch), met een kans van 1 op 150 bij 150 deelnemers.

Wie kunnen er mee doen aan dit onderzoek? En wie niet?

Om mee te doen aan dit onderzoek is het belangrijk dat u en uw kind (3 t/m 6 jaar) beschikbaar zijn voor de drie bijeenkomsten en de dagelijkse activiteiten, en dat jullie de Nederlandse taal voldoende beheersen. We kunnen helaas geen ouders met een huidige ernstige psychiatrische aandoening of verstandige beperking, of kinderen met een verstandelijke beperking, autisme of huidige ernstige psychiatrische aandoening inschrijven.

Aanvullend onderzoek

Optioneel: Is uw kind 5 of 6 jaar? Dan kunnen jullie ook meedoen aan het aanvullende BRAINY-onderzoek waarin we kijken naar de invloed van de dagelijkse activiteit op de hersenactiviteit en hartslag van kinderen. Dit meten we aan het begin en eind van het huidige STEPS-onderzoek. De metingen (ca. 1 uur, pijnloos) vinden plaats in het lab van de Radboud Universiteit. Door deel te nemen ontvangt u €50 extra en maakt u kans op een gezinsuitje. Indien u interesse heeft of meer informatie wilt kunt u op het toestemmingsformulier aangeven dat de verantwoordelijke onderzoeker van het BRAINY-onderzoek contact met u mag opnemen.

📧 lisa.loheide-niesmann@ru.nl

Welke gegevens verzamelen we en hoe gaan we hiermee om?

Tijdens het onderzoek verzamelen we gegevens die nodig zijn om de onderzoeksvraag te beantwoorden. We houden ons hierbij aan de privacywet AVG (Algemene verordening gegevensbescherming). In onderstaande tabel kunt u zien om welke gegevens het gaat. Ook ziet u hoe deze gegevens gebruikt en bewaard worden en wie ze kan bekijken. Uw gegevens worden veilig opgeslagen volgens de richtlijnen van de Radboud Universiteit.

Delen van onderzoeksgegevens
Het kan zijn dat we jullie onderzoeksgegevens delen, zodat anderen deze ook kunnen bekijken of gebruiken. Voordat we gegevens delen, zullen we deze zoveel mogelijk anoniem maken. Anoniem betekent dat de gegevens niet laten zien dat het om jullie gaat. Hier leggen we uit hoe en waarom we de onderzoeksgegevens graag willen delen.

Tip: draai uw scherm horizontaal voor een betere weergave van de tabel. 

Onverwachte uitkomsten

Jullie onderzoeksgegevens worden niet bekeken vanuit een medisch of klinisch oogpunt. Meedoen aan het onderzoek is dan ook geen medische of klinische test. Als u zich zorgen maakt over uw gezondheid of die van uw kind, raden we u aan om contact op te nemen met uw huisarts of de huisarts van uw kind.

Toekomstig onderzoek

Mogelijk willen we u in de toekomst uitnodigen om deel te nemen aan een ander onderzoek. Als u hier toestemming voor geeft, dan zal het onderzoeksinstituut uw contactgegevens maximaal 2 jaar bewaren.

Vrijwillige deelname

Als jullie meedoen aan het onderzoek, is dit op vrijwillige basis. U mag op elk moment tijdens het onderzoek stoppen en uw toestemming intrekken. U hoeft niet te vertellen waarom jullie stoppen. Als jullie stoppen zullen we jullie gegevens verwijderen, tenzij u anders aangeeft.

Toestemming gebruik gegevens

Jullie gegevens mogen alleen voor ons onderzoek gebruikt worden als u hier toestemming voor geeft. U mag die toestemming later intrekken, ook als jullie al hebben meegedaan. Hiervoor stuurt u een e-mail naar steps-onderzoek@ru.nl. Let op: niet in alle gevallen kunnen jullie gegevens verwijderd worden. Wilt u hier meer over weten? Zie dan hier voor meer informatie.

Heeft u vragen?

Als u vragen heeft of meer informatie over het onderzoek wilt hebben, kunt u contact opnemen met Kalista Meulenbeek via steps-onderzoek@ru.nl. Voor vragen over de verwerking van jullie gegevens in het onderzoek kunt u contact opnemen met privacy.fsw@ru.nl. Op deze website kunt u meer lezen over hoe we jullie gegevens beschermen en wie er toegang heeft tot jullie gegevens.

Ethische toetsing en feedback

Dit onderzoek is positief beoordeeld door de Ethiek Commissie Sociale Wetenschappen. Heeft u feedback over het onderzoek, dan kunt u contact opnemen met de onderzoeker.

Wij zijn benieuwd naar uw ervaring met dit onderzoek bij het Behavioural Science Instituut (BSI). U kunt online een korte vragenlijst invullen. Dit kan anoniem als u dat wilt. De vragenlijst is beschikbaar in het Nederlands en in het Engels.

Heeft u vragen, opmerkingen of zorgen die u liever niet met de onderzoeker bespreekt? Dan kunt u contact opnemen met de BSI Research Data Officer via dataofficer@bsi.nl. Deze persoon is een onafhankelijk vertrouwenspersoon voor onderzoek. Hij of zij is niet betrokken bij dit onderzoek.

Jullie deelname

Bent u enthousiast geraakt en wilt u meedoen aan ons onderzoek? Dan verzoeken wij u vriendelijk om de hierop volgende toestemmingsverklaring te ondertekenen en uw contactgegevens in te vullen. We kijken er enorm naar uit om met u en uw kind samen te werken en nemen spoedig contact met u op.

Met vriendelijke groet,
Drs. Kalista Meulenbeek
Radboud Universiteit Nijmegen, Behavioural Science Instituut
Email: kalista.meulenbeek@ru.nl

Prof. Dr. Maaike Cima
Radboud Universiteit Nijmegen, Behavioural Science Instituut
Email: maaike.cima@ru.nl